Omwonenden betrekken

Waarom gaat het toch zo vaak mis met het vertrouwen van burgers in de overheid? De recente discussie over Lelystad Airport toonde eens te meer aan dat omwonenden zich niet gehoord en begrepen voelden inzake overlast die in de toekomst zou kunnen ontstaan door vliegbewegingen. Sterker nog, ze voelden zich bedonderd door een overheid die werkte met foutieve meetgegevens. Extra pijnlijk werd het toen diezelfde overheid eerst ontkende dat de gegevens niet klopten maar later alsnog moest toegeven dat er fouten in de berekeningen zaten. Ronduit gênant was dat het opsporen van deze fouten niet werd gedaan door de overheid zelf maar door oplettende burgers, die de gegevens aan een kritische analyse onderwierpen en aantoonden dat er zaken behoorlijk mis waren.

Het leidde tot veel negatieve pers, kamervragen en mogelijk uitstel van de opening van de luchthaven. Hoe kun je in een dergelijke situatie nog het vertrouwen tussen overheid en direct betrokken omwonenden nog herstellen? Lastige zaak, zelfs voor ervaren omgevingsmanagers.  Het project is gekaapt door de politiek, de verhoudingen staan op scherp en de pers slijpt de messen. Inmiddels zijn de eerder beoogde vliegroutes op basis van de herstelde gegevens en de massale aandacht voor het dossier aangepast. Er wordt echter ook openlijk door de politiek getwijfeld aan de haalbaarheid van de beoogde openingsdatum van de luchthaven.

Makkelijker was het geweest als de projectorganisatie vanaf de start van het project belanghebbenden had aangehaakt en behandeld als serieuze gesprekspartners. Bij een dergelijke opstelling waren omwonenden in een vroeg stadium geïnformeerd geweest over de te nemen besluiten. Tevens was men meegenomen in het proces van onderzoeken en analyse. Op deze manier was een hoop negatieve pers en politieke aandacht voorkomen en had de projectorganisatie in samenwerking met de betrokkenen in alle rust kunnen zoeken naar de best mogelijke oplossing voor iedereen. Dat gaat over het algemeen een stuk beter als de pers en politiek niet constant over de schouder meekijken.

Dat vereist moed en een kwetsbare opstelling bij de start van het project. Deze kwetsbare opstelling kan initieel mogelijk zelfs leiden tot vertraging. Dit wordt echter ruimschoots goedgemaakt in een latere fase, waarin een afgewogen beslissing kan worden genomen die kan rekenen op draagvlak.