Stakeholders vergeten?

Er was ooit een middelgrote Nederlandse gemeente die haar binnenstad opnieuw wilde ontwerpen. Plannen werden gemaakt en adviesbureaus werden ingehuurd om deze ideeën verder uit te werken tot een concrete invulling. Uiteindelijk werden ook de bewoners van de binnenstad als stakeholders aangehaakt. Dit was jaren voordat iemand überhaupt over een Omgevingswet of burgerparticipatie had nagedacht. Omgevingsmanagement betekende in praktijk destijds nog dat met het sturen van een nieuwsbrief en het houden van een informatieavond de zaken op orde waren.

Alle binnenstadbewoners kregen een degelijke brief waarin de gemeente haar plannen aankondigde. In dit schrijven was sprake van een grootschalige renovatie van de betreffende wijk, inclusief de sloop van bestaande woningen en de bouw van een aantal nieuwe grote objecten. De buurt was echter niet vanaf het begin bij deze plannenmakerij betrokken en voelde zich door de nieuwsbrief overvallen.

Stakeholders betrekken

Er kwam uiteraard ook een informatieavond. De avond werd druk bezocht door belangstellenden en de pers. De projectleider van de gemeente legde uit dat de plannen in een zeer prematuur stadium verkeerden en dat inspraak door de bewoners gedurende het gehele proces mogelijk was. Er werd in dit stadium echter nog niet duidelijk gemaakt hoe deze inspraak zou gaan verlopen. Er was echter al wel een maquette aanwezig waarop in detailniveau te zien was wat de bouwplannen waren.

Dit veroorzaakte onrust bij de bewoners. De lokale pers bracht kort hierop het nieuws dat de gemeente aan een groot architectenbureau de opdracht al had verleend voor uitwerking van de plannen.

Het leek er in dit geval sterk op dat veel zaken vooraf op het gemeentehuis al was waren beslist en dat men de bewoners zo laat mogelijk in het proces had betrokken. Een inschattingsfout, gezien de aard en intensiteit van het protest vanuit deze belangrijke groep stakeholders. Zij voelden zich niet betrokken en waren dus ‘automatisch’ tegen, want alle verandering is per definitie eng.

Het plan ging uiteindelijk niet door en werd pas 10 jaar later in een sterk afgeslankte vorm alsnog gerealiseerd. De les? Als je aan de voorkant de ‘pijn’ van feedback vanuit je stakeholders niet neemt komt deze op een later punt in je project dubbel en dwars terug. Zeker met de komende Omgevingswet in het achterhoofd had dit project wellicht een andere afloop kunnen hebben als bewoners vanaf de start erbij bij waren betrokken.