Burgerparticipatie

Alle nieuwe buren zijn eng totdat je ze beter leert kennen. Ze zullen toch niet die ene boom kappen of een nieuwe hoge schutting zetten zodat de zon wegvalt uit onze tuin? Dat soort werk. In praktijk valt het negen van de tien keer mee en blijkt dat als je er samen over praat het allemaal zo’n vaart niet loopt. Of dat je juist best kan leven met een nieuwe schutting, als je het er maar samen op een prettige manier over hebt gehad. Zo werkt het ook met burgerparticipatie bij grotere projecten.

En daar zit nou juist de crux in de relatie van de overheid tot burgers en de plannen die bestaan met betrekking tot de nieuwe Omgevingswet. Burgerparticipatie bij projecten moet leiden tot meer draagvlak en wellicht ook tot een verbetering van de plannen door initiatieven van burgers die in het plangebied wonen.

Burgerparticipatie in de praktijk

Hoe liep dit echter vaak in de praktijk? In veel gevallen bereidde de overheid (of projectontwikkelaar) haar plannen in volledige afzondering voor. Pas als alles was uitgewerkt en er slechts nog kleine details veranderd konden worden betrok men de inwoners van het plangebied erbij. Dat beperkte zich in die fase echter vaak tot een informatieavond, waarbij bezorgde omwonenden een bijna automatisch nee laten horen. Feitelijk creëert de overheid hiermee keer op keer zelf het verzet tegen haar plannen. Niet gek als je bedenkt dat burgers vooraf nergens bij betrokken zijn en alleen nog maar voor de vorm mogen knikken aan het einde van het proces. Vergelijk dat maar eens met wakker worden en zonder overleg tegen een twee meter hoge nieuwe schutting aankijken.

De komende Omgevingswet wil hier verandering in brengen. Vanaf de start alle betrokkenen meenemen in de plannenmakerij is het devies. Hierbij hoort ook een open, transparante en onafhankelijke communicatie tussen overheid en burgers. En laat dat nou juist, in de beleving van de burger althans, het grote knelpunt zijn. De Omgevingswet zelf lost dit niet op en creëert hoogstens de uitgangspunten waaraan het proces moet voldoen. In praktijk zal moeten blijken hoe overheden echt anders gaan communiceren met de omgeving. Het inschakelen van een neutrale partij die communicatie tussen overheid en burgers ter hand neemt kan hier een oplossing voor zijn.